Sagnaslóð - Spilari RÚV

Sagnaslóð

Sigling Kjarvals á Gullmáfinum

Jóhannes Sveinsson Kjarval var ekki ókunnur árinni. Hann var nokkur ár á skútum í upphafi síðustu aldar. Eftir að hann steig frá borði og hélt til listnáms fékkst hann þó lítið við sjómennsku. Í ágúst 1959 ýtti hann fari sínu út á Selfljótið og sigldi sjóleiðina alla leið að Bakkagerði í Borgarfirði, nær 30 km leið. Kjarval var þá 73 ára. Í þættinum segir frá þessari siglingu Kjarvals á fari sínu, Gullmáfinum.

Lesari er Sigríður Kristín Jónsdóttir.

Umsjón: Jón Ormar Ormsson.

Þátturinn var fyrst á dagskrá 25. september 2009.

Birt: 9. maí 2026
Aðgengilegt til: Rennur ekki út
Lengd: 39 mínútur

Sagnaslóð

Í Sagnaslóð er leitað fanga úr fortíðinni. Frásagnir úr sögu þjóðarinnar. Umsjón: Birgir Sveinbjörnsson og Jón Ormar Ormsson.

Þættir

Lesið úr bókum eftir Hannes J. Magnússon

Áfram er sagt frá Hannesi J. Magnússyni (1899–1972), sem lengst af starfsævi sinnar starfaði við Barnaskóla Akureyrar, fyrst sem kennari og síðar sem yfirkennari og skólastjóri á árunum…

Hannes J. Magnússon

Í þættinum er sagt frá Hannesi J. Magnússyni (1899–1972), sem lengst af starfsævi sinnar vann að skóla- og uppeldismálum á Akureyri, fyrst sem kennari og síðar sem yfirkennari og skólastjóri…

Siglufjörður 1918-1919

Í þessum þætti og þeim næsta er svipast um á Siglufirði á árunum 1918 og 1919. Þetta voru um margt viðburðarík ár í sögu bæjarins. Árið 1918 fékk Siglufjörður kaupstaðarréttindi og…

Ólafur Högnason og Ingveldur Jónsdóttir - síðari þáttur

Þetta er síðari þátturinn þar sem sagt er frá Ingveldi Jónsdóttur og Ólafi Högnasyni. Efnið er sótt í bókina Afi og amma eftir Eyjólf Guðmundsson á Hvoli (1870–1954), sem kom út hjá…

Eskifjarðarheiði

Í þættinum er fjallað um Eskifjarðarheiði og sögulega atburði sem tengjast heiðinni.

Hleiðargarðsskotta

Í þættinum er fjallað um Hleiðargarðsskottu, sem sögð er hafa verið vakin upp um miðja 18. öld til að drepa Sigurð Björnsson, bónda í Hleiðargarði í Eyjafirði. Síðan hefur hún fylgt…

Ólafur Högnason og Ingveldur Jónsdóttir í Eyjarhólum

Eyjólfur Guðmundsson á Hvoli í Mýrdal varð þjóðkunnur þegar bók hans Afi og amma kom út árið 1941, en höfundur var þá kominn á áttræðisaldur.

Þingeyrarfeðgar, Sagnir úr Húnaþingi

Þessi þáttur er sá þriðji og síðasti þar sem sagt er frá Þingeyrarfeðgum. Efni þáttarins er að þessu sinni sótt í bókina Sagnir úr Húnaþingi eftir Theodór Arnbjörnsson frá Ósi.

Saga Bíldudals frá 1602-1942

Í þættinum eru lesnir hlutar úr ritgerð sem Ingivaldur Nikulásson skráði um sögu Bíldudals á árunum 1602–1942. Ritgerðin birtist í ritröðinni Mannlíf og saga fyrir vestan, sem Vestfirska…

Ingivaldur Nikulásson verkamaður og fræðimaður

Í þættinum er fjallað um Ingivald Nikulásson (1877–1951), verkamann og fræðimann, sem fæddist á Bíldudal og bjó þar lengst af starfsævi sinnar. Ævistarf Ingivalds tengdist að mestu…

Feðgar frá Þingeyri

Þessi þáttur er annar af þremur þar sem sagt er frá Þingeyrarfeðgum. Að þessu sinni eru sögumenn Ásgeir frá Gottorp og Theodór Arnbjörnsson frá Ósi.

Þórdís Ólafsdóttir í Miðdalsgröf

Þessi þáttur er sá fyrsti af þremur þar sem sagt er frá Þórdísi Ólafsdóttur í Miðdalsgröf og nokkrum niðjum hennar sem urðu þjóðkunnir: Einari bónda í Kollafjarðarnesi, Ásgeiri á Þingeyrum,…

Jóhannes Snorrason flugstjóri

Í þættinum er fjallað um Jóhannes Snorrason (1917–2006), sem var frumkvöðull í flugmálum Íslendinga og farsæll flugstjóri um langt skeið. Hann var flugstjóri í fyrsta farþegaflugi…

Jón Sigurðsson vegavinnumaður og verkstjóri á Húsavík

Í þættinum er rætt við Jón Sigurðsson á Húsavík, fæddan árið 1923 á Arnarvatni í Mývatnssveit, um störf hans við vegavinnu og vegagerð.

Sagnir Jakobs gamla : Gottskálk Gottskálksson

Í þættinum eru lesnar nokkrar frásagnir úr bókinni Sagnir Jakobs gamla, sem Þorsteinn Erlingsson skráði eftir Jakobi Aþanasíussyni.

Göngur og réttir

Í þættinum er fjallað um göngur og réttir. Lesið er úr bókinni Því gleymi ég aldrei II, söguna „Með 13 í taumi“ eftir Gísla Sigurðsson. Bókin kom út hjá Kvöldvökuútgáfunni á Akureyri…

Sveinbjörn Jónsson byggingameistari, seinni hluti

Í þættinum er áfram fjallað um Sveinbjörn Jónsson (1896–1982), sem fæddist í Svarfaðardal og ólst upp í Ólafsfirði. Að þessu sinni er Sveinbirni fylgt suður, þar sem hann hélt áfram…

Sveinbjörn Jónsson, brautryðjandi í byggingartækni, hitaveitu og einangrun húsa

Í þættinum er fjallað um Sveinbjörn Jónsson (1896–1982), sem fæddist í Svarfaðardal og ólst upp í Ólafsfirði. Hann menntaði sig í Noregi og var brautryðjandi á sviði nýrrar byggingartækni,…

Tryggvi Emilsson

Í þættinum er fjallað um Tryggva Emilsson, verkamann og rithöfund, sem tók virkan þátt í baráttu verkalýðsfélaga fyrir bættum kjörum, bæði á Akureyri og síðar með Verkamannafélaginu…

Matthías Jochumsson : Sögukaflar af sjálfum mér

Efni þáttarins að þessu sinni er sótt í sjálfsævisögu séra Matthíasar Jochumssonar (1835–1920), Sögukaflar af sjálfum mér, sem kom út hjá Ísafold árið 1959.

Alltaf til í slaginn - Sigurður Þorsteinsson sjómaður

Áfram er fjallað um Sigurð Þorsteinsson (1929–2008), sem var sjómaður alla sína ævi. Lesið er úr bókinni Alltaf til í slaginn, frásögn af ævi Sigurðar sem Friðrik Erlingsson skráði.

Sigurður Þorsteinsson sjómaður

Í þættinum er fjallað um Sigurð Þorsteinsson (1929–2008), sem var sjómaður alla sína ævi. Lesið er úr bókinni Alltaf til í slaginn, frásögn af ævi Sigurðar sem Friðrik Erlingsson skráði.

Sagnir Jakobs gamla

Í bókinni Sagnir Jakobs gamla eru sagnir sem Þorsteinn Erlingsson (1858–1914) skráði eftir Jakobi Aþanasíussyni (1826–1915), sem var kunnur sagnamaður á sinni tíð. Guðmundur Gíslason…

Arnarhreiður á Snæfellsnesi

Í þættinum er frásögn af heimsókn í arnarhreiður á Snæfellsnesi á sjötta áratug síðustu aldar. Frásögnin er eftir Birgi Kjaran og birtist í bók hans Haförninn, sem kom út hjá Bókfellsútgáfunni…

Sigurður Jónsson frá Arnarvatni í Mývatnssveit

Í þættinum er fjallað um Sigurð Jónsson frá Arnarvatni í Mývatnssveit, en hann orti meðal annars ljóðið „Blessuð sértu sveitin mín“.

Kynni Þórarins Þórarinssonar skólastjóra á Eiðum af Kjarval

Efni þáttarins er sótt í bókina Horft til liðinna stunda eftir Þórarin Þórarinsson, skólastjóra á Eiðum, þar sem hann segir frá kynnum sínum af Jóhannesi Sveinssyni Kjarval.

Sigling Kjarvals á Gullmáfinum

Jóhannes Sveinsson Kjarval var ekki ókunnur árinni. Hann var nokkur ár á skútum í upphafi síðustu aldar. Eftir að hann steig frá borði og hélt til listnáms fékkst hann þó lítið við…

Með fortíðina í farteskinu

Í þættinum er lesið úr bók Elínar Pálmadóttur, Með fortíðina í farteskinu, sem kom út hjá Vöku-Helgafelli árið 1996. Í bókinni er sögð saga þriggja formæðra Elínar: ömmu hennar, langömmu…

Tvær sjómannasögur

Í þættinum eru tvær sjómannasögur.

Konur á Sturlungaöld

Í þættinum er leitað í bókina Konur á Sturlungaöld eftir Helga Hjörvar. Bókin geymir nokkra þætti um konur Sturlungaaldar, en þættirnir voru með því síðasta sem Helgi samdi til flutnings…

,