Kúrs - Spilari RÚV

Kúrs

Byltingar í íslenskri sagnfræði

Af hverju lesum við ekki um byltingar í íslenskri sögu? Þátturinn byggir að mestu leyti á viðtölum við tvo íslenska fræðimenn á skrifstofum þeirra í Árnagarði auk hugleiðinga höfundar um efnið.

Umsjón Þór Martinsson

Birt: 17. jan. 2026
Aðgengilegt til: Rennur ekki út
Lengd: 32 mínútur

Kúrs

Í Kúrs gerast nemendur við Háskóla Íslands dagskrárgerðarmenn; segja sögur, kafa í fræðin og spyrja spurninga. Leiðbeinendur: Þorgerður E. Sigurðardóttir og Anna Marsibil Clausen.

Þættir

Í leit að lesbíum

Hinsegin kona á lausu reynir að komast að því hvernig hún getur eignast kærustu og hvað það sé sem einkenni stefnumótamenningu hinsegin kvenna.

Félagsfræði tísku

Í þessum þætti verður tekin til skoðunar fullyrðingin:Ef samfélagið breytist þá breytist tískan.

Að hlusta staf fyrir staf

Hvað þýðir það í raun að hlusta? Í þættinum Að hlusta staf fyrir

Ráðgátan í Ráðagerði

Leitað var að eldri konu frá Seltjarnarnesi eftir að hún fannst ekki á heimili

Rautt flagg?

Fjallað er um ást á tímum staðsetningarforrita. Hvernig hefur slík tækni

Hann er bara stundum að vinna í sófanum

Rætt við Teit Mangússon tónlistarmann um áhrifavalda á textagerð, föðurhlutverkið, hvernig það er að samræma föðurhlutverkið og tónlistarsköpun, afkomukvíða, tuttugu ára gamlan bíl,…

Peningabiskup

Sérkennileg ljósmynd leiðir okkur til þess að kafa dýpra ofan í líf einbúans

Þegar lífið lætur bíða eftir sér

Í gegnum einlæga frásögn deila tvær vinkonur reynslu sinni af ófrjósemi og meðferð í tæknifrjógvun og reyna að varpa ljósi á þá vegferð sem mörg pör þurfa að ganga í gegnum.

Að kynnast Guðnýju frá Galtafelli

Guðný frá Galtafelli, langamma mín, gaf út fyrstu bók á níræðs aldri, það er greinilega aldrei of seint að byrja að skrifa!

Ef veggir gætu talað

Til að endurheimta svefn sinn og geðheilsu byrjar nýr eigandi 100 ára gamals húss að rannsaka

Á ferð um Bandaríkin

Í þessum þætti ferðumst við aftur til ársins 2024 og í ferðalag um Bandaríkin. Uppleggið að ferðalaginu var pólitísk forvitni en þegar upp var staðið, sat eitthvað allt annað eftir.

Í(r)sland

Þegar íslensk erfðagreining rannsakaði móðurarf Íslendinga, þá kom á óvart að 63% kvenna sem komu hingað í landnámi voru af keltnesku bergi brotin. Í þessum þætti verður fjallað um…

Ættfræðibasl á áttræðisaldri

Þorsteinn Úlfar Björnsson átti alltaf flókið samband við föður sinn, sem glímdi við mikla áfengisfíkn. Snemma árs 2025, tæplega 19 árum eftir að pabbi hans dó, fékk hann svo fréttir…

Töfrar loftskeytanna

Hundrað ár eru liðin frá fyrstu formlegu útvarpssendingunni á Íslandi, sem fór fram í

Ó Keflavík

Rætt við Kjartan Má Kjartansson um uppvaxtarárin í Keflavík, störfin við Tónlistakóla Keflavíkur, fararstjórastarfið og Latabæjarverkefnið.

Hjartsláttur í takt

Viðtal við tvíburasysturnar Laufeyju og Björk Björnsdætur þar sem kafað er ofan í upplifun þeirra af því að vera eineggja tvíburasystur og hvaða kröfum þær mæta af samfélaginu, fyrir…

Húsið við Veghúsastíg

Við Veghúsastíg í miðbæ Reykjavíkur stendur gamalt hús sem til stendur að rífa. Hvaða minningar eru tengdar húsinu og hvað þýðir það að húsið muni brátt hverfa? Í þættinum er tekið…

Edvard Munch og Ástin

Fjallað verður um hin byltingakennda og goðsagnakennda Norska listamann: Edvard Munch. Farið verður yfir líf hans og list en aðal umfjöllunarefni þáttarins verður um ást. Farið verður…

Gaur hvernig líður þér?

Það eru nokkrir hópar samfélagsins sem eru ekki mikið fyrir tilfinningatjáninguna og þar má sem dæmi nefna karlmenn. Karlar elska að tala um tilfinningar með því að tala ekki um þær,…

Útlitslækning

Fjallað er um orðið útlitslækningu og hvað það þýði að hægt sé að lækna útlit. Hvaða útlit er verið að lækna og hvenær erum við búin að lækna útlitið? Tekið er viðtal við Ástríði Stefánsdóttur,…

Tala foreldrar við börnin sín?

Í þessum þætti verða tengsl ungmenna og foreldra á Íslandi skoðuð. Nýleg skýrsla Unicef sýnir að foreldrar tala minna við börnin sín á Íslandi í samanburði við aðrar þjóðir. Hvernig…

Byltingar í íslenskri sagnfræði

Af hverju lesum við ekki um byltingar í íslenskri sögu? Þátturinn byggir að mestu leyti á viðtölum við tvo íslenska fræðimenn á skrifstofum þeirra í Árnagarði auk hugleiðinga höfundar…

Aðdráttarafl klifurs

Fjallað er um vinsældir klifurs á Íslandi og hvað veldur því að íþróttin höfðar til svo fjölbreytts hóps fólks. Leitast er við að svara spurningum um hvernig klifur byrjaði á Íslandi,…

Eru álfar allir þar sem þeir eru séðir?

Skyggnst inn í heim álfa og huldufólks.

Ný hugsun - Nýtt líf

Kraftur hugans skoðaður til að ná aftur bata eftir veikindi og til að líða almennt betur í lífinu. Kenning þáttarins er sú að ef við notum hugann meðvitað á jákvæðan hátt þá aukast…

Á grænu ljósi

Sagnfræðileg yfirferð um Kúrs – þáttinn sem hét áður Fólk og fræði - og í upphafi Þjóðbrók. Þátta sem hafa það að markmiði að gefa nemendum Háskóla Íslands tækifæri til að kynnast…

Sendibréf í okkar samtíð

Birta Bjarkadóttir fjallar um hlutverk bréfaskrifta í nútímanum. Hver er tilgangur bréfa nú til dags? Eru bréfaskriftir deyjandi listform eða lifandi fyrirbæri? Hvers vegna skrifum…

Kvikmyndavinur í raun

Í íslenskum blöðum er hægt að finna margar greinar um kvikmyndasýningar á Íslandi á fyrstu áratugum 20. aldarinnar. Margar þeirra fjalla á neikvæðan hátt um bíóin og það sem þau hafa…

Hvað varð um öll fyndnu útvarpsleikritin?

Fyndin íslensk útvarpsleikrit voru afar vinsæl og áberandi fyrir nokkrum áratugum en listformið þekkist varla í dag. Af hverju er skrifað grínefni ekki vinsælt á hljóðmiðlum nútímans?

Menntavegur húsmóðurinnar

Saga menntunar kvenna er löng og áhugaverð. Hún hefur þó lítið verið kennd í skólum. Þessi þáttur fer yfir sögu menntunar kvenna og horfir sérstaklega á það hvaða hlutverki húsmæðraskólar…

Sögur af sérvisku: Oddatölur

Af hverju stilla sumir útvarpið á 18, en ekki 17? Í þessum þætti förum við í saumana á sérkennilegri sérvisku - andúð á oddatölum.

Tónsmíðar í dag

Rætt er við tónskáldið Atla Ingólfsson um ýmis svið tónsmíða.

Í dagsins umferð

Umferðarteppur, seinir strætóar og spurningin sem margir spyrja sig: Af hverju er þetta svona?

Skvísa

Skvísa. Ung, tískuleg kona. Það er ein orðabókaskilgreining þessa hugtaks en skvísan er samt svo margt annað sem erfitt er að ná fyllilega utan um í einni setningu. Hver er skvísan?…

Ungir strákar sem að elsk’að lesa bók

Í þessum þætti er rýnt í unga karlmenn sem lesa gamlar bækur. Á sama tíma og talað er um að drengir lesi síður, er til hópur sem sækir í texta sem eru þungir, fornir og flóknir. Hertha…

Kínverskir vindar

Umsvif Kína í alþjóðasamskiptum verða alltaf meira áberandi með hverju ári. Hinsvegar er lítið fjallað um þáttöku þeirra á norðurslóðum, nær umhverfi okkar Íslendinga. Þátturinn skoðar…

Risaeðluhljóð á miðlífsöld

Hljómheimur villtrar náttúru á okkar dögum stjórnast af fuglum og spendýrum, en hvernig hefði náttúran hljómað fyrir 66 milljónum ára. Þegar risaeðlur voru enn uppi?

Náttúruspjallið

Í þættinum er varpað ljósi á tengsl manna við náttúruna og kannað

Er það dauðasynd að fleygja bók?

Er bókastaflinn að sliga þig? Siturðu uppi með ritsöfnin hans langafa og

Er Reykjavík bílaborg?

Kæri hlustandi, er Reykjavík bílaborg? Una veit lítið um borgarskipulag

Júragarður fyrirmyndanna

Fyrirmyndir eru mikilvægur þáttur í mótun manneskjunar. Menning á stóran þátt í að gefa okkur fyrirmyndir til þess að spegla okkur í, en hvað með þá sem eru jaðar settir innan hennar.

Með sand á milli tánna

átturinn fjallar um strandblak á Íslandi. Saga strandblaks á heimsvísu er rakin stuttlega, farið er yfir fyrstu ár strandblaks á Íslandi og um stöðu þess hér á landi í dag. Aðalviðmælandi…

Lengri en komma; styttri en punktur

Hún er ekki endir og hún er ekki upphaf; hún er stutt stopp á milli þess sem var og þess sem koma skal. Hún er sumum gleymd en öðrum þykir vænt um hana. Hún er margslungin og skemmtileg;…

Út á lífið

Út á lífið er samansafn af sönnum smásögum úr íslensku skemmtunarlífi. Umsjónarmaður spjallar við fólk um sögurnar þeirra og deilir einnig sinni eigin sögu og hugleiðingum um hverju…

„Þau vona lowkey að nágranninn komi og drepi mig”

Íslenskur skiptinemi í Hollandi eignaðist eltihrelli þegar hún flutti í stóra blokk í Hollandi. Jafnóðum og hún tókst á við það sagði hún frá reynslu sinni í formi „storytime” á TikTok…

Að skapa undir pressu

Hvaða áhrif hafa tímamörk á verkefni innan skapandi geira? Hvar liggja mörkin milli þess að tímapressan ýti undir betri útkomu og þess að hún skerði gæði verksins? Leitað er svara…

Syngjandi skóli

Söngur er góð kennsluaðferð. Hann stuðlar að vellíðan nemenda og skapar jákvæðar minningar af skólastarfi. Í nýrri rannsókn um birtingarmynd náms og skólavistar í dægurlagatextum íslenskra…

Leikhús ástríðunnar

Í þessum þætti verður skyggnst inn í starfsemi áhugaleikhússins. Hrefna Ósk Jónsdóttir ræðir ástríðuna fyrir leikhúsinu og gefur hlustendum góða innsýn inn í starfsemi þess.

Ísland og undraheimur J.R.R. Tolkien

Ritverk höfundarins J.R.R. Tolkien eru ein merkustu ritverk síðustu aldar. Skáldsögur hans, Hringadróttinssaga og Hobbitinn, lögðu grunninn að því sem við í dag köllum fantasíuskáldskap,…

Þegar dýrin ganga laus

Samband manna og dýra er flókið og oft stormasamt. Í þessum þætti eru tekin viðtöl við fólk sem hefur komist í hann krappann þegar kemur að dýrum og spekulerað í sambandi manna og…

,